Hazine arazisi niteliğindeki deniz kıyısında kalan yapı kayıt belgeli yapı, ”izinsiz yapı” olduğu gerekçesiyle yıkılamaz! Kıyı Kanununa tabi yerlerde alınan yapı kayıt belgeleri geçerlidir.
T.C.
ISTANBUL
4. IDARE MAHKEMESI
(TÜRK MILLETI ADINA)
ESAS NO : 2020/594
KARAR NO : 2020/1156
DAVACI :
VEKILI : AV. GÖKHAN BILGIN
-UETS[16128-21963-73595]
DAVALI : BÜYÜKÇEKMECE BELEDIYE BASKANLIGI
VEKILI :
-UETS[16488-84932-21794]
DAVANIN KONUSU :Istanbul Ili, Büyük.ekmece Ilçesi, Kumburgaz Mahallesi, Çesme Caddesi,
Sahil Kordonboyu Sokak, No:2 adresinde bulunan yapının yıkılması, aksi halde 775 sayılı
Gecekondu Kanununun 18. maddesi uyarınca belediye tarafından yıkılacagı ve masrafların %20
fazlasıyla tahsil edilecegine iliskin Büyük.ekmece Belediye Baskanlıgı Zabıta Müdürlügünün
06.03.2020 tarihli isleminin iptali istenilmektedir.
ESAS KARAR
I) OLAY VE OLGULAR :
Davacı; Istanbul Ili, Büyük.ekmece Ilçesi, Kumburgaz Mahallesi, Çesme Caddesi Sahil
Kordonboyu Sokak, Cami altı no:2 adresinde bulunan yapının sahibidir.
1.
Davalı idare zabıta ekiplerince 06.03.2020 tarihinde yapılan denetimde, söz konusu yapının
kamuya ait yeri isgal ettigi ileri sürülerek alınan Büyük.ekmece Belediye Baskanlıgı Zabıta
Müdürlügünün 06.03.2020 isleminde; “775 Sayılı Kanunun 18.maddesi kapsamında davacıya ait
yapının tahliye edilip Belediye tarafından yıkılacagı ve yıkım masraflarının %20 fazlasıyla
davacıdan tahsil edilecegi” belirtilmis ve islem davacıya aynı gün muhtarlık aracılıgıyla teblig
edilmistir.
2.
Bakılan dava, anılan yıkım ve tahliyeye yönelik islemin iptali istemiyle 16.03.2020 tarihinde
açılmıstır.
3.
II) DAVACININ IDDIALARI:
Davacı tarafından özetle; Söz konusu yapının yıllar önce yapıldıgı ve yıllardır büfe olarak
kullanıldıgı, anılan yapıya iliskin 3194 Sayılı Kanunun Geçici 16.maddesi kapsamında yapı kayıt
belgesi düzenlendigi, söz konusu büfenin Kıyı Kanunu kapsamında kaldıgı, 775 Sayılı Kanunun
Geçici 18.maddesi uyarınca islem tesis edilemeyecegi, 3621 Sayılı Kanunun 14.maddesi
kapsamında ruhsatsız yapılar için 3194 Sayılı Kanunun uygulanması gerektigi, öte yandan yapı
hakkında alınan yapı kayıt belgesi uyarınca yapının mevzuat uygun hale geldigi, yıkım ve tahliye
edilemeyecegi, islemlerin hukuka aykırı oldugu, iptal edilmesi gerektigi; öne sürülmüstür.
4.
III) SAVUNMANIN ÖZETI :
Davalı idare tarafından; Kıyı Kanunun uygulanabilmesi için söz konusu yapının mülkiyete tabi
bir alanda olması gerektigi, oysa söz konusu davacıya ait yapının üzerinde bulundugu zeminin
kamuya ait kumsal alanda kaldıgı, dolayısıyla devletin hüküm ve tasarrufunda bulunan bir
alanda kaldıgı anlasılan yapı hakkında 3621 Sayılı Kanunun uygulanamayacagı, yapı kayıt
belgesi alınmasının davacıya herhangi bir kazanılmıs hak saglamadıgı, bu yapı kayıt belgesinin
dogrulugunu denetleyebilmek için davaya hasım düzelterek Çevre ve Sehircilik Bakanlıgının
dahil edilmesi gerektigi, emsal bir kararlarında da Istanbul 7.Idare Mahkemesinin E:2020/410
sayılı dosyasında yürütmenin durdurulması isteminin reddine karar verildigi, islemlerin hukuka
uygun oldugu; belirtilerek, davanın reddi gerektigi savunulmustur.
IV) YASAL MEVZUAT :
3621 sayılı Kıyı Kanununun 2. maddesinde; “Bu Kanun, deniz, tabii ve suni göller ve akarsu
kıyıları ile deniz ve göllerin kıyılarını çevreleyen sahil seritlerine ait düzenlemeleri ve bu
yerlerden kamu yararına yararlanma imkan ve sartlarına ait esasları kapsar” hükmüne; 14.
maddesinde ise “Bu Kanun kapsamında kalan alanlarda ruhsatsız yapılar ile ruhsat ve eklerine
aykırı yapılar hakkında 3194 sayılı Imar Kanununun ilgili hükümleri uygulanır” hükmüne yer
verilmistir.
6.
775 Sayılı Gecekondu Kanununun 18.maddesinde “Bu kanunun yürürlüge girdigi tarihten
sonra, belediye sınırları içinde veya dısında, belediyelere, Hazineye, özel idarelere, katma
büt.eli dairelere ait arazi ve arsalarda veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan
yerlerde yapılacak, daimi veya geçici bütün izinsiz yapılar, insa sırasında olsun veya iskan
edilmis bulunsun, hiçbir karar alınmasına lüzum kalmaksızın, belediye veya Devlet zabıtası
tarafından derhal yıktırılır….” hükmü yer almaktadır.
7.
3194 sayılı Imar Kanununun 32. maddesinde ise; “Bu Kanun hükümlerine göre ruhsat
alınmadan yapılabilecek yapılar hariç; ruhsat alınmadan yapıya baslandıgı veya ruhsat ve
eklerine aykırı yapı yapıldıgı ilgili idarece tespiti, fenni mesulce tespiti ve ihbarı veya herhangi
bir sekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya valiliklerce o andaki insaat
durumu tespit edilir. Yapı mühürlenerek insaat derhal durdurulur. Durdurma, yapı tatil zaptının
yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine teblig edilmis sayılır. Bu tebligatın bir nüshasıda muhtara
bırakılır. Bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibi, yapısını ruhsata uygun hale
getirerek veya ruhsat alarak, belediyeden veya valilikten mühürün kaldırılmasını ister. Ruhsata
aykırılık olan yapıda, bu aykırılıgın giderilmis oldugu veya ruhsat alındıgı ve yapının bu ruhsata
uygunlugu, inceleme sonunda anlasılırsa, mühür, belediye veya valilikçe kaldırılır ve insaatın
devamına izin verilir. Aksi takdirde, ruhsat iptal edilir, ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan
bina, belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip, belediye veya valilikçe yıktırılır
ve masrafı yapı sahibinden tahsil edilir.” hükmüne yer verilmistir.
8.
V)INCELEME VE GEREKÇE :
9. Istanbul 4. Idare Mahkemesi’nce isin geregi g.rüsüldü:
Yukarıda yer verilen kanun maddelerinin birlikte degerlendirilmesinden; yapının yapıldıgı tarih
itibarıyla kisinin mülkiyet, irtifak, kira, tahsis gibi herhangi bir ayni veya sahsi hakka
dayanılmaksızın, belediyelere, Hazineye, özel idarelere, katma büt.eli dairelere ait arazi ve
arsalarda veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerde yapılan daimi veya geçici
bütün izinsiz yapıların 775 sayılı Kanunun 18. maddesi uyarınca karar alınmasına gerek
olmaksızın belediye veya Devlet zabıtası tarafından yıktırılacagı, ancak 3621 sayılı Kıyı Kanunu
kapsamında kalan alanlarda yapılan ruhsatsız yapılar hakkında 3194 sayılı Imar Kanunu
hükümlerinin uygulanacagı anlasılmaktadır.
10.
Olayda, davacının mülkiyetinde bulunmayan Devletin hüküm ve tasarruf altında bulunan deniz
kıyısında ruhsatsız olarak yapıldıgı anlasılan büfenin yıkılması, aksi halde 775 sayılı
Gecekondu Kanununun 18. maddesi uyarınca belediye tarafından yıkılacagı ve masrafların
%20 fazlasıyla tahsil edilecegine iliskin 06.03.2020 günlü Büyük.ekmece Belediye Baskanlıgı
Zabıta Müdürlügü isleminin tesis edildigi, davalı idarenin savunma dilekçesinden de anlasıldıgı
üzere söz konusu davacıya ait büfenin Kıyı alanında bulundugu ve dolayısıyla 3621 Sayılı Kıyı
Kanunu kapsamında kaldıgı, büfeye iliskin 3194 Sayılı Kanunun Geçici 16.maddesi uyarınca
13/06/2019 tarih ve MRYEALZ7 belge nolu yapı kayıt belgesi alındıgı, g.rülmektedir.
11.
Bu durumda, yıkıma konu yapı niteligindeki isgallerin Kıyı Kanunu kapsamında kalan deniz
kıyısında yapıldıgı anlasıldıgından, davalı idare tarafından anılan Kanunun 14. maddesine
istinaden 3194 sayılı Imar Kanununa göre islem tesis edilmesi gerekirken, 775 sayılı Gecekondu
Kanununun 18. maddesi uyarınca tesis edilen dava konusu islemde hukuka uygunluk
bulunmamaktadır.
12.
Öte yandan, yukarıda aktarılan düzenlemelere göre, 775 sayılı Gecekondu Kanununun 18.
maddesi uyarınca islem tesis edilebilmesi için yapının tamamının izinsiz olarak belediye sınırları
içinde veya dısında, belediyelere, Hazineye, özel idarelere, katma büt.eli dairelere veya ü.üncü
bir özel veya tüzel kisiye ait arazi veya arsa üzerinde yapılmıs olması gerekmektedir. 3194 sayılı
Kanunun geçici 16. maddesinden faydalanan hazine tasınmazlarında bulunan yapıların ise; yapı
kayıt belgesi almakla 775 sayılı yasa kapsamında “izinsiz yapı” olarak addedilmesi mümkün
olmadıgından, bu yapılar y.nünden 775 sayılı Yasanın 18. maddesinin uygulama kosullarının bu
asamadan sonra kalmayacagı, anlasıldıgından uyusmazlık konusu islemde bu y.nüyle de hukuka
uygunluk bulunmamaktadır.
13.
VI) HÜKÜM :Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
14. Dava konusu islemin IPTALINE,
Asagıda d.kümü yapılan 285,20 TL yargılama giderleri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi
uyarınca belirlenen 1.700,00.-TL avukatlık ücretinin davalı idare tarafından davacıya verilmesine,
15.
Davalı idarece yürütmenin durdurulması kararına karsı yapılan itirazda karsılanan ve 148,60 TL
YD Itiraz Harcından dogan yargılama giderinin davalı idare üzerinde bırakılmasına,
16.
17. Kalırsa artan posta ücretinin hükmün kesinlesmesinden sonra davacıya iadesine,
Kararın tebliginden itibaren 30 gün içerisinde Istanbul Bölge Idare Mahkemesine istinaf yolu
açık olmak üzere, 30/09/2020 tarihinde oybirligiyle karar verildi.